woensdag 16 januari 2019

Twee vliegen in één klap

Om je dromen waar te maken, 
moet je wel eerst wakker worden. 
Heb je al een idee? Hoe wil je de tuin? Waar wil je de kippen? Kunnen we niet een grotere schuur? Een carport met zonnepanelen? Weet je al....enz... 
Echtgenoot bestookt me regelmatig met vragen over de (her)inrichting van ons nieuwe hofje, maar hij moet geduld hebben. Natuurlijk heb ik al allerlei ideeën in mijn hoofd, maar die moeten eerst goed op papier komen. Het gaat niet om een paar nieuwe plantjes hier en daar maar om een totaal andere indeling, omheining, paden en terrassen. Ik dacht, laat ik het eens grondig aanpakken. Nu ik toch wat meer tijd heb en allereerst de lange winter zonder verveling door wil komen, kan ik best eens beginnen aan een cursus tuinontwerpen. Gebruik ik onze eigen tuin als studieobject, leren en ontwerpen - twee vliegen in één klap. Dus nu ligt er een dikke, blauwe map op mijn bureau en heb ik me de afgelopen weken door de hoofdstukken 'digitaal tuintekenen' geworsteld. Dat viel niet altijd mee maar dat komt meer doordat ik daar snel doorheen wil zodat het echte werk kan beginnen! Dus na bladzijden lang rechthoekjes  en andere vormen tekenen, aanpassen, bewerken, vullen, bijsnijden, afschaven, en wat er allemaal nog meer kan, was ik eindelijk zover dat ik onze eigen hof in digitale weergave kon vangen. Maar, dan moest er wel eerst gemeten worden en dat gaat het makkelijkst met z'n tweeën dus togen we samen met de rolmaat en een schrijfblok de tuin in.
Ruwe schets met de juiste afmetingen
Globale weergave op de kadasterkaart

Na dit teamwork stonden alle maten goed op papier. Eerst was ik namelijk uitgegaan van de kadastertekening en plattegrond die in de gids van de makelaar stond maar die klopte - heel toepasselijk - voor geen meter. Goed om te weten dat je daar dus niet helemaal vanuit kunt gaan bij het maken van een ontwerp. Daarna achter de laptop, aan de slag. Na heel wat uurtjes ploeteren had ik een plattegrond waar ik best tevreden over ben. 
Zo zien de meeuwen over een poosje onze hof, als ze op de wind over ons huis zeilen. 
Grootste verandering wordt de indeling van de tuin aan de voorkant, waar we de meeste ruimte hebben. 
Een oprit is handig, maar kan wel wat kleiner wat minder open naar de buren. Hij wordt bijna de helft korter maar wel iets breder. Meer ruimte voor planten!
Het pad naar de hoofdingang aan de zijkant wordt breder en er komt een pad voor het huis langs. Het terras voor het huis wordt kleiner en het glazen scherm gaat daar weg. 
Hier komt een terras, wat meer beschut dat voor het huis, omringd door borders. 
Dit zijn zo in grote lijnen de plannen en nu weer verder met de studie en het ontwerpen van Hof van Jaantje II. 

zondag 16 december 2018

Annabelle snoeien - of niet?

Vanuit mijn kantoor op de eerste verdieping kijk ik de schooltuin in, de tuinmannen zijn aan het werk en dat gaat altijd met veel lawaai gepaard. Kijk die knul daar, druk met de bladblazer in de weer. Door de muts met oorkleppen en de motor op zijn rug lijkt hij wel een grote brommende kever met oranje schild. Hij zal het wel koud hebben, de arme drommel, als hij nou een bezem had - dan kon hij lekker het vuil bij elkaar vegen en kreeg hij het vanzelf warm. Hadden de kinderen in de klaslokalen waar hij voorbij komt met al z'n herrie ook niet zo'n last van hem. Maar ja - zo gaat dat tegenwoordig - leve de vooruitgang. Zijn collega staat ondertussen vuil te kappen in de border, dat gaat nog wel op spierkracht. 
In deze border aan de voorkant van de school staan voornamelijk hortensia's: Hydrangea arborescens 'Strong Annabelle', de doorgekweekte stevigere versie van de oorspronkelijke 'Annabelle' - de hortensia die in de zomer getooid is met grote, witte bollen. Ze staan volop in de zon, maar daar zou deze hortensia tegen moeten kunnen - daar heb ik met de ontwerper van de schooltuin nog een discussie over gehad maar hij bleef bij zijn standpunt: deze Annabelle kan er tegen. Hoe komt het dan dat ze de hele zomer staan te verpieteren en verschrompelen? Ja, door de droogte, we moesten ze maar flink water geven! Volgens mij is dit gewoon een gevalletje van verkeerde plantkeuze. De hortensia wil een vochtige, goed doorlatende grond en de schooltuin bestaat voornamelijk uit zandgrond - droog en schraal. Het zou kunnen helpen om de aarde te bedekken, bijvoorbeeld door bodembedekkers tussen de struiken te laten groeien, zodat het vocht minder snel verdampt. 
Op de foto's kun je zien dat de struiken gesnoeid zijn, in december! Mijn mond viel open van verbazing toen ik dat zag. We mogen nu de hele winter tegen een kale border aankijken: alle mooie gedroogde bloemstengels zijn afgeknipt! En natuurlijk is al het snoeiafval netjes afgevoerd, dus nog geen bodembedekking. 
Hoe sierlijk, Annabelle in de winter met een sneeuwmuts op. 

Buigen voor koning Winter
Zo moet het dus eigenlijk niet, hoe dan wel? Je kunt deze hortensia het beste in maart snoeien, je knipt ze tot 20 à 30 cm boven de grond af. Wil je wat stevigere planten dan knip je ze tot zo'n 60 cm boven de grond af, ze krijgen nieuwe takken op het oude hout dat al wat stevigheid heeft. Vind je het wel erg rommelig om de uitgebloeide struiken de hele winter te laten staan, bijvoorbeeld doordat ze door een storm afgeknakt zijn, snoei ze dan uiterlijk begin november. De snoeiwonden kunnen dan voor de vorst nog dichtgroeien waardoor de plant beter beschermd is tegen vrieskou. 
Het snoeihout knip je fijn en laat je tussen de planten liggen, het zal langzaam verteren en op die manier voeding afgeven aan de planten. Kleine bodemdieren voeden zich met dit afval en vogels eten deze bodemdiertjes. En zoals gezegd, een goede laag bodembedekking houdt de grond vochtig. 

De 'Annabelle' is een modeplant die je veel terugziet in moderne tuinen. Vaak ook in grote groepen aangeplant, zoals in onze schooltuin. Het ziet er best spectaculair uit, zo'n grote groep witte bollen in de zomerzon. Naar de herfst toe verkleuren ze fraai lichtgroen, de bloemblaadjes worden dan ook wat steviger. Je kunt ze dan heel goed in een vaas zetten met een klein laagje water. De bollen drogen langzaam op, heb je er de hele winter plezier van. Tot slot, eigenlijk zijn het helemaal geen bloemen maar een enorme hoeveelheid schijnbloemen die in een bolvorm groeien: ze hebben geen meeldraden en/of stamper en zijn dus onvruchtbaar. Hier en daar zit er tussen deze schijnbloemen (steriele bloemen) een echt bloemetje (fertiele bloem). Insecten zoals bijen hebben dus eigenlijk helemaal niets aan zo'n bloemborder vol Annabellen!


zaterdag 1 december 2018

Het nieuwe Hof van Jaantje

Zie je ons huis? Deze glazen tulp (ofzo) 
is door de vorige eigenaar achtergelaten.
Vind het wel een leuk ding, mijn kleur!

De verhuizing is achter de rug. Een week geleden stouwden we - met behulp van een paar sterke mannen - ons boeltje in een busje en na een hele dag heen en weer rijden was alles op de plek waar het moest zijn: nieuw huis, milieustraat, kringloopwinkel, huis van zoon... Dan volgde er een paar dagen later nog een poetssessie in het oude huis en tot slot afgelopen vrijdag de overdracht bij de notaris. Dat was het dan - en nu weer iets moois opbouwen in Biggekerke. Vandaag even een paar foto's gemaakt in de tuin, kon nog net voordat het ging regenen.
De voortuin. Het stenen bankje en beeld zijn ook blijven staan. Weet nog niet of ik deze objecten in de tuin laat, niet zo mijn stijl. Alles staat nog een beetje plompverloren verspreid over de tuin, was ook geen weer om het op te ruimen en, eerst binnen alles op zijn plek!
Kabouter Heinz (lees dit bericht) was net over zijn emigratie naar Nederland heen, moest 'ie alweer verhuizen! Je ziet hem denken: waar ben ik nu weer terecht gekomen en wat doet dat kleffe stelletje hier? In het mandje kalebassen die ik oogstte van een plant die spontaan in de composthoop aan de groei was gegaan.
Vogelvoer in de Japanse Esdoorn gehangen, er wordt gretig van gegeten. Heel leuk om te zien: koolmeesjes zijn kieskeurige eters en zaden die ze niet willen eten gooien ze op de grond. Musjes en roodborstjes komen dan deze gemorste zaden weer oppikken. Ook vinkjes komen op het voer af. Gezellig drukte in de nieuwe Hof! 
Hier staat de esdoorn nog in de achtertuin, op de plek waar nu het kippenhok staat, vandaar de verhuizing van het boompje naar de voortuin. Heb 'm ook gelijk een stevige snoeibeurt gegeven, daar was de losbol wel aan toe. Hopelijk gaat hij lekker aan de groei op de nieuwe plek. 
De kippen hebben de verhuizing goed doorstaan. De dag voor de verhuizing heb ik ze toen het donker was en ze al lekker zaten te slapen, van hun stok gepakt en naar het nieuwe hok gebracht. Daar hebben ze het prima naar hun zin. 
De katten hadden iets meer moeite met het vervoer naar hun nieuwe huis. Altijd een drama als ze in het kooitje moeten. Nu moeten ze nog een week binnen blijven, gelukkig is het herfst en gaan ze toch niet zo graag naar buiten met dit regenachtige weer. 
Zo moeten we allemaal een beetje wennen aan de nieuwe stek. 

Nog even achterom kijken met een laatste fotocollage:
November, in de oude Hof van Jaantje. 

zondag 11 november 2018

Netjes achterlaten



Flap, klats, daar zeilt weer een kastanjeblad tegen de schuifpui. De bladeren hopen zich op tussen en achter de kliko's die tegen de gevel staan. Vorige week was ik aan het opruimen en inpakken in de schuur en kwam ik het blauwe aardbeiennet tegen. Die heb ik - zoals ieder jaar - toen nog maar over de vijver gespannen, om het water kastanjeblad-vrij te houden. Geen idee wat de nieuwe bewoners van ons huis met de vijver van plan zijn, maar ja, je moet het toch netjes achterlaten. Op deze manier dus zowel letterlijk als figuurlijk. Vinden de vissen in de vijver ook fijn als ze niet door een woud van blad moeten zwemmen. Bovendien wordt de zuurgraad van het water te hoog door het afgevallen blad, wat dan weer algengroei bevorderd. Zoveel mogelijk schoon houden dus. (ook uitgelegd in dit filmpje)
In plaats van steeds weer blad uit de vijver scheppen, vind ik het handiger om er een net over te spannen. Als de boom kaal is en er dus geen blad meer valt, haal ik het weer weg. Het blad kan op de composthoop of verspreid worden tussen de planten in de borders. Het eerste jaar dat ik de vijver afdekte met het net was ik te laat met het weghalen en, ik schrijf het met schaamrood op de wangen, er waren toen een paar vissen onder het bladerdek gestikt! Wat een blunder! 


Toch ook een mooie vangst
Ik heb nog geen concrete plannen voor de nieuwe hof, maar in mijn hoofd toch wel al wat ideetjes en wensen. Een vijver staat zeker op dit wensenlijstje. Het brengt zoveel leven in de tuin. Ik ga deze winter eens rustig nadenken over de inrichting van ons hofje, voorlopig blijft het dus even zoals het is: heel veel hagen rondom en in de tuin, hier en daar een buxusbol, twee lavendelplanten - een grote en een kleine, een flinke pol Sedum Spectabile (hemelsleutel), en nog wat struiken en verder: kale grond, grind en grindtegels. Dat we nog even niets in de tuin doen is niet helemaal waar, de verf was nog niet droog of wie stond daar met de snoeischaar in de tuin? Juist, Jaantje! Even de lavendel fatsoeneren. En die coniferen tegen de gevel en taxushaag dwars op het pad stonden lelijk in de weg voor een soepele verhuizing, daar ging vorige week de kettingzaag in! En toen was het toch wel even lekker om buiten te rommelen, beetje snoeien en wat verplanten. Er zijn ook al wat planten verhuisd naar de nieuwe stek, die staan rustig in de potten te wachten op een nieuwe plek. 
Misplaatste conifeer.
Je staat in de weg, heg!


Ruimt lekker op zo...
...container vol. Op de voorgrond de Sedums.
Er wordt niet alleen gewerkt in en aan ons huis, voor de kippen is er een nieuw hok in de maak. De dames krijgen een prachtig, nieuw onderkomen. 

Passen en meten.

Knap gedaan Arie, Menno en Thijs!

zondag 28 oktober 2018

Trugkieke

Een maand voor de verhuizing, onwillekeurig ga je dan terugdenken aan de jaren waarin we genoten, werkten, luierden in de tuin. Trugkieke, zoals we dat in Zeeland zeggen. Terugkijkend over twaalf jaren hier in de Hof waren er een aantal verrassingen die me bijgebleven zijn, maar ook een aantal die ik alweer vergeten was en zoekend naar de juiste foto's weer tegenkwam:

verrassende vogels

In april 2016 streek er een sperwer neer op een paal van de takkenwal. Na een korte pauze, gelukkig lang genoeg om op de foto te gaan, vloog hij/zij weer verder - om nooit meer terug te keren. 
Nog een vogel in de categorie: 'Hè, wat zie ik daar nu?!' Een grote bonte specht (te herkennen aan de rode 'broek') op de appelboom. Ging jammer genoeg te snel om een scherpe foto te maken. 
Puttertjes (of distelvinken) zagen we wel vaker in de tuin, maar in 2015 hadden we een zonnebloem vlakbij het raam staan en konden we ze van heel dichtbij bekijken terwijl ze van de zaden kwamen eten. 

Nog meer bijzondere beestjes

Een van de katten had een mol gevangen en gedood. Na het eens goed bewonderd te hebben, moffelde ik het diertje onder een salieplant....
...het voorjaar erop (maart 2015) was ik de mol al lang weer vergeten en dacht bij het wieden in de kruidenborder: 'wat ligt daar nu voor wits?' Was het een prachtig mollenschedeltje! Tijdens het inpakken van het servies kwam ik het weer tegen in een oud kopje. Schedeltje verhuist mee. 

Hoogtepunt was wel mijn ontmoeting met de egel bij de vijver. Altijd al sporen (poep en kapotte slakkenhuisjes) gevonden maar  op een mooie zomeravond in juli 2015, zag ik de egel in levenden lijve door de tuin scharrelen. Vorig jaar zat er zomaar een egel in de keuken, later vonden we dit beestje dood op het gras - heel jammer. 

Huisdieren


Toen we hier kwamen wonen, had jongste zoon een aquarium met een paar goudvissen. Na een aantal jaren hebben we de laatste twee vissen in de vijver losgelaten - maar zien wat er van komt. Nou, ze hadden het prima naar hun zin en kregen vele nakomelingen in allerlei kleuren. Dat pakte verrassend goed uit. 
Ons zwerfkatje Peppi, aan komen lopen op een mooie, zomerse dag. Hij was nog maar een kitten en zat onder de luizen en vlooien. We zijn erg benieuwd hoe hij en zijn stiefbroers Spikey en Dopey, de verhuizing zullen vinden.
Al snel hadden we kippen in de Hof. De eerste kochten we maar van de vier kippen bleken er drie 'haan' te zijn. Haantjes gingen weg. In de loop der jaren volgden er verschillende opvangkippen : van de leg, gedumpt bij de kinderboerderij, van het vogelasiel. Laatste twee die erbij kwamen waren Betje en Doortje. Maar Doortje die op de foto zo parmantig over de 'catwalk' loopt, bleek toch ook een haantje te zijn.  

Groene verrassingen 

Ook planten kunnen je verrassen. Ze groeien soms zomaar op plaatsen waar je ze helemaal niet geplant of gezaaid hebt. En nee, dat is dan niet altijd onkruid. 

Juni 2015 ontdekte ik een gevlekte rietorchis in het gras onder de appelbomen. Voorzichtig maaide ik die zomer rond deze prachtige orchidee heen. Jammer genoeg zagen we de plant het jaar erop niet meer terug. 
September 2016: verrassing bij het omscheppen van de composthoop: een ontkiemde avocadopit. Die had het lekker naar de zin in de broeierige, voedzame grond.


Ook in de pot had de avocado het prima naar de zin. Het is inmiddels een flinke kamerplant en ja, die mag ook mee verhuizen. 

Vorig jaar lieten we onze 'sneeuwwitje-appel' determineren. Na elf jaar wisten we eindelijk de officiële naam: Api Noir. Grote verrassing was wel dat er aan één boom twee verschillende appelrassen bleken te groeien. Naast Api Noir ook nog de Brabantse Bellefleur. Dit jaar eten we voor het laatst deze lekkere appeltjes van eigen boom. 

zondag 14 oktober 2018

Laatste keer, eerste keer

Dahlia 'Bright Eyes' en Aster 'Jenny'
Wat is de herfst mooi van start gegaan, het lijkt soms wel of het nog steeds zomer is. Behalve dan dat de dagen steeds korter worden en de bladeren aan bomen en struiken van groen naar geel, rood, oranje en bruin verkleuren. Ieder jaar weer een moment om van te genieten. Tussen al deze bruintinten staan de dahlia's en herfstasters met hun heldere, bonte kleuren te stralen op het herfsttoneel. Het ziet er allemaal prachtig uit in Hof van Jaantje, ook al liet het onderhoud de laatste tijd wat te wensen over. Te mooi om afscheid te nemen, ik word er een beetje weemoedig van, nog maar anderhalve maand voor de verhuizing. Ik gooide het akertje van mijn oma over de rand van de put om water te pakken voor de potplanten. 'Dit is vast de laatste keer dat ik dit doe', schoot er door mijn hoofd. Tuurlijk verhuist het akertje mee, maar een waterput heb ik niet op mijn nieuwe stek. En zo zullen er nog veel 'laatste keren' volgen de komende tijd. 
Tegelijkertijd zijn er ook heel veel 'eerste keren' en wordt het nu niet eens hoog tijd om hier voor de eerste keer over ons nieuwe huis en tuin te schrijven? Ja toch!

De hypotheek is rond, het koopcontract is ondertekend, de sleutels zijn overhandigd, dit is nu óns huis: 
Ons 'pannenkoekenhuisje' met royale voortuin staat in het knusse Walcherse dorpje Biggekerke. Geen varkens of biggen te bekennen overigens, Bigge was in de Middeleeuwen een gangbare persoonsnaam, Biggekerke kan ook vernoemd zijn naar de heilige Begga. Zeeuwen zeggen overigens 'Beekerke'. In ieder geval 'ons bin d'r stikke blie mee!' om het nog maar eens op z'n Zeeuws te zeggen. Uiteraard richten we ons momenteel vooral op de renovatie van de binnenkant van deze voormalige vakantiewoning en ga ik lekker de hele winter broeden op plannen voor de tuin. Het grootste gedeelte hiervan ligt aan de voorkant van het huis (foto hierboven), maar ook achter het huis is nog een fijn stukje tuin: 
Jullie zien wel dat dit nog geen 'Hof van Jaantje-uitstraling' heeft. Heerlijk, een tuin die ik helemaal naar mijn eigen hand kan gaan zetten. Er is één minpunt..... in de voortuin groeit..... 
HEERMOES! 
Zelfs verhuizen helpt dus niet om van dit hardnekkige onkruid af te komen. 
 
Dahlia 'Bishops Children' en judaspenning.

woensdag 26 september 2018

Het lege nest

Elissa Farrow Savos -
empty nest II
Nu afgelopen zaterdag ook onze oudste zoon vanonder moeders rokken is gevlogen, verwerken wij ons 'lege nest syndroom' door plannen te maken voor ons nieuwe huis. In de stromende regen reden we er nog eens heen om kennis te maken met de huidige eigenaars en of we nog een en ander over wilden nemen? Aangezien we kleiner gaan wonen en zelf spullen genoeg hebben, waren we daar snel over uitgepraat. Maar we krijgen er steeds meer zin in en zullen dan over een paar maanden met een goed gevoel ons huidige hof en huis verlaten. 

Minder dan ooit heb ik nu tijd en, eerlijk gezegd, zin om in de tuin bezig te zijn. Meer dan gras maaien en dahlia's knippen, hier en daar het hoognodige wieden doe ik eigenlijk niet. Wel heb ik toch nog heel wat potten gevuld met stekjes en zaailingen om straks mee te verhuizen naar de nieuwe hof. Verder is het gewoon weer genieten hoe de tuin langzaamaan steeds meer in herfstkleuren wordt getooid. De eerste herfstasters bloeien, de hortensia's kleuren mooi rood. Oranje bessen aan de vuurdoorn en dieppaarse druiven tegen de gevel waar we lekker van kunnen snoepen. Maar, waar zijn eigenlijk de merels die altijd op de druiven en bessen afkwamen? 

Ik hoorde het ook al van andere tuinliefhebbers - er komen helemaal geen merels meer in de tuin. Op de website van Sovon (vereniging van vogeltellers) lees ik dat voor het derde opeenvolgende jaar merels in Nederland getroffen worden door het Usutu-virus. Een voor merels dodelijk virus dat wordt overgebracht door muggen. Ook in Zeeland zijn er nu slachtoffers van dit virus gevonden. Zelf heb ik geen dode merel(s) in de tuin gevonden maar levende dus ook niet. Nu laten vogels zich in de nazomer toch minder zien omdat ze dan in de rui zijn, "merels gedragen zich dan opmerkelijk stiekem", lees ik op de Sovon-site, en ook dat er voldoende voedsel in de natuur te vinden is waardoor ze minder de tuinen bezoeken. Laten we hopen dat dit de reden is van hun afwezigheid en dat er nog voldoende gezonde merels over zijn. Kunnen we in het voorjaar weer van hun prachtige ochtendgezang genieten. 

Vandaag was het heerlijk zonnig en toen ben ik alle prullaria in 'het hokje' maar eens gaan opruimen en inpakken. In de klompen die daar voor de sier uitgestald waren, zat houtworm - weg ermee. En die verroestte lantaarns? Het staat misschien wel rustiek, maar toch gingen ze in de kliko. De 'horen, zien en zwijgen - boeddha's' die ik ooit van een vriendin cadeau kreeg verhuizen wel mee. Als je die lachende dikkerds ziet, krijg je gelijk een goed humeur. 




Meer over het Usustu-virus en de merelsterfte: website Sovon